การพัฒนาการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดสะเต็มศึกษา เพื่อเสริมสร้างความคิดรวบยอด สำหรับเด็กปฐมวัย

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดสะเต็มศึกษา (STEM Education) เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการคิดรวบยอดสำหรับเด็กปฐมวัย โดยใช้กระบวนการวิจัย และพัฒนา (R&D) แบ่งออกเป็น 2 ขั้นตอน ได้แก่ (1) การสร้างและหาประสิทธิภาพของแผนการจัด ประสบการณ์ตามแนวคิดสะเต็มศึกษา และ (2) การทดลองใช้และศึกษาผลของแผนการจัดประสบการณ์ ที่พัฒนาขึ้นในขั้นตอนแรก ผู้วิจัยได้ดำเนินการศึกษาหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560 และกรอบแนวทางจาก สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) รวมถึงงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดสะ เต็มศึกษาและการคิดรวบยอดของเด็กปฐมวัย เพื่อใช้ในการออกแบบแผนการจัดประสบการณ์ จำนวน 3 แผน โดยใช้กระบวนการเรียนรู้ตามแนวสะเต็มศึกษาที่ประกอบด้วย 6 ขั้นตอน ได้แก่ 1) การระบุ ปัญหา 2) การรวบรวมข้อมูลและแนวคิด 3) การออกแบบวิธีการแก้ปัญหา 4) การวางแผนและ ดำเนินการ 5) การทดสอบและปรับปรุง และ 6) การนำเสนอผลงานแผนการจัดประสบการณ์ดังกล่าว ได้รับการตรวจสอบความเหมาะสมจากผู้เชี่ยวชาญ 5 ท่าน และทดลองใช้กับกลุ่มตัวอย่างเบื้องต้นเพื่อ ปรับปรุงด้านภาษา เนื้อหา และเวลา ก่อนนำไปทดลองใช้จริงกับเด็กปฐมวัยชั้นอนุบาลปีที่ 2 โรงเรียน เทศบาลวัดดอนแก้ว จำนวน 42 คน ซึ่งได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย (Simple Random Sampling) ขั้นตอนที่สองเป็นการทดลองและศึกษาผลการใช้แผน โดยวัดความสามารถในการคิดรวบยอดก่อน และหลังการจัดประสบการณ์ด้วยแบบทดสอบ และประเมินความพึงพอใจของเด็กที่มีต่อการจัด ประสบการณ์ เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบทดสอบวัดความสามารถในการคิดรวบยอด แบบทดสอบวัด ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และแบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบน มาตรฐาน และสถิติทดสอบทีแบบไม่อิสระ (t-test Dependent) พบว่า 1) แผนการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดสะเต็มศึกษามีความเหมาะสมใน ระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.40, S.D. = 0.50) และมีประสิทธิภาพ 78.13/80.33 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่ กำหนดไว้ (75/75) 2) เด็กปฐมวัยที่ได้รับการจัดประสบการณ์ตามแผนมีความสามารถในการคิดรวบ ยอดหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3) ความพึงพอใจของเด็กปฐมวัย ต่อการจัดประสบการณ์ตามแนวคิดสะเต็มศึกษาอยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.67, S.D. = 0.47)

The study aimed to develop an experience plan based on the concept of STEM Education to enhance the Holistic thinking ability of early childhood. A research and development (R&D) procedure was employed with 2 steps: (1) creating and finding the efficient experience plan based on the concept of STEM Education, and (2) testing and studying the results of the experience plan developed in the first step. The early childhood education curriculum B.E. 2560 (2017) and the framework from the Institute for the Promotion of Teaching Science and Technology (IPST) were studied and investigated including research related to the concept of STEM education and early childhood conceptual thinking, to be used for designing three experiential learning plans by using the STEM learning process with six steps: 1) problem identification, 2) data collection and concept, 3) problem-solving design, 4) planning and implementation, 5) testing and improvement, and 6) presentation of the experiential learning plans. Their suitability was examined by five experts, and they were tested with a preliminary sample group to improve language, content, and time before being tested with 42 preschool children in kindergarten 2 of Wat Don Kaew Municipality School, obtained by simple random sampling. The second step is to experiment and study the results of implementation by measuring the capacity to conceptualize before and after the experience management with a test, and assessing the satisfaction of the children with the experience management. The instruments used include a test to measure the conceptualized ability, an achievement test, and a satisfaction assessment. Data were analyzed using the mean, standard deviation, and dependent t-test statistics. Findings were as follows: 1) the STEM education-based experience plan was the most appropriate (mean = 4.40, S.D. = 0.50) with an efficiency of 78.13/80.33. It was higher than the specified criteria (75/75); 2) the early childhood participants who received the planned experience were more able to conceptualize after learning than before learning at a statistically significant level of .05, 3) the early childhood participants were the most satisfied with the STEM education experience (mean = 4.67, S.D. = 0.47).